Bagordi 619m eta Legate 870m

Euskal Herriko bailare berdeenetariko batera hurbildu gintzen aurrekoan inguruko bi mendi oso ezagun iyoteko asmoagaz, Bagordi, Elizondo eta Elbete ganetik altxatzen den mendi borobil eta ezaguna, eta Legate, Lekauzko herritik paraje dauen mendia. Biak, Alkurruntz mendi inguruan barruan daude, Bertiz eta Otsondoko mendien artyean sortzen den mendi lerroa. Bagordi mendiak berez, ez deko tontor bat, goiko partean, lantzar haundi bet deko merendero bategaz. Atseden eta jolasleku da mendia barik, baina horra gora iyoteko botatako izerdiari erreparatuz gero, euskal mendi petoa dugu: malda pikoak, ariztiak, bordak eta malda piko giau. Gero, Beltxuriko basoan sartuta pistatik, Legaterantza abiatzen gara. Legate mendiak badu gailurrean buzoia, bertize geodesikoa, mendizale baztandar baten oroigarria eta laupabost gurutze, sekulako gurutzeak. Bertoko batek esanda, Lekauztik urtean behin erromesaldi iten da eta goian meza emoten da. 


IGOERA DATUK: 
Desnibela: Elizondo:200m-Legate 870m= absolutua 760m. Halan da bere, Bagordira igoteko, goiko partean gora eta behera gabiltza eta Legate aurreko Beltxuriko basoan beherantza jeisten gara momentu batzuetan, beraz, 1.000 metroko desnibel akumulatutik gertu ibiliko da ibilaldia.
Denporea: Elizondo - Bagordi: 1h30min
                 Bagordi - Legate: 1h20min
                 Legate - Lekauz:  1h15min
                 Totalera: 3h55min (4h30 geldialdiekaz)
Zailtasuna: Ez du inolako zailtasunik apartekorik. Nahiz eta ez diren iten mendi hauen igoera normalak, nahiko mendi igoera logikoak dira, inolako galbide barik. 

 Elizondoko kaleetatik gorantza goaz Baztan erreka zeharkatuz. Bariantearen obrak pasatu eta maldan gora asten gara.

 Errepidea jarraitu behar dogu 25 minutuz edo.

 Bidean egoan borda bat. Borda honen ostean, oso kurba itxia dau ezkerretara. kurbaren erdian, pista sortzen da eta hau hartuta gorantza goaz malda gogorrak momentu batez atzean utzita.

 Amezti ingurura eroaten gaitu pista honek. Bordak han hemenka, tiro al platoko instalazioak, eta baserriak.

gero eta beherago Elizondo

 eguna argituz doala, Alkurruntz mendi ingurua ikusten dugu.

 Bagordiko kaskoan.

 Bagorditik, Legate eta bere oinarrian Beltxuriko basoa.

 Beltxuri. Pagadi eder eta freskoa

 Beltxuriko lepotik ikusten dugu falta jakuna Legateko tontorreraino, 15min.

 Gailurra

baztan ingurua

Jonatan Larrañaga Algortarra bueltan da Alaskatik

Hunter mendian eiñ gure eben iyoera Jonatan Larrañaga Algortarra eta Mikel Saénz de Urabain Euskal alpinistek. Eguraldi egoere txarrak direzela ta, 1200 metroko eskalada baino ezin izen dabe ein Hunter ingeruetan. 

Hunter ingurua behe kanpamendutik: barrabes-etik hartundako argazkia

Zapore gazi gozoagaz beraz ein dabe buelta Euskal Herrira mendizaleek.


Informaziño giau gure badozue, sartu Jonatanen Blog-ean: 
http://blogs.barrabes.com/post.asp?idPost=4169

Mont Blanc 4.810m (Bideoa)

Urkulu 1.419m

Sarritan gatza da paraten ze mendi ingerun Auñamendik dekozen hasikera. Batzuk Aiako Harrietan dauela diñoe, beste batzu Larunen, inguruko "bertze" batzuek Izpegin... ta beste batzuentzat Orreagan... Urkulu, seguro, Auñamenditan dauela inte. Seguru Jaizkibelen deukiezela hasikera!
Ortzantzurietatik Auñamendik

Barriz bere Auñamendietara hurbildu gara mendi urteera iteko. Orbaitzetako Olatik aurrera doan Azpegi lepoan kotxea itzita, Urkulu mendira iyo gara igoera azkar eta garbi bat inte. Apur bet lotsa emoten dozte hameti ez nazela aurreti egon. Zelan izen lei posible Mont Blanc, Vignemale, Midi legezko mendi iyota eukitea ta etxe ondoko mendi eder honeri bisitari ez itea aurretik? Sarritan leku barrik ezagutzeko grinak bultzatuta edo, beste mendi lerroetara yoten ei gara, eztakit erantzun zuzena dan... Lotsa sentidu neben bai, Auritzperritik Orbaitzetara doan errepidean sartundakoan, sekulako parajeak! maite ditut maite gure bazterrak kantatuko leuke Mikelek.

Aribe, Garralda, Orbara igaro eta Orbaitzeta herri txukunera aiegaten gara. hametik aldatsan gora doan karretera koixiten dogu ta 10 minututan Orbaitzetako Olan gagoz. Elezan atzeko partetik Azpegi izeneko aterpetxe ingerura eroango doskuen errepide (hasikeran pista da) koixuten dogu. karreteran ezkerretara dau inte aterpe, á hori atzen itzi ta gora iten dogu kamiñoti. Pagaditi urten ta paraje ikus lei señale. berton itzikogu kotxe bueltari hasikera emoteko.

IGOERAKO DATUK;
DENBOREAK: azpegitik egun garbi bateaz ta edur barik, ordu baten Urkuluren gailurrean gauz.
DESNIBELA: Azpegi 1.022m - Urkulu 1.419m :420metro. aldats bastante politak dauz pagaditik urtetean.
MATERIALA: eztau ber ezelango material berezirik.
ZAILTASUNA: erreza. aldats apur bet gogorrak ta haitza akaberan, baie konplokaziño barik.
DESKRIBAPENA:
lelau esan doten lez, Azpegiko aterpe itzi dogu atzean ta kamiñoti 300-500 metro giau eiñ doguz kotxeagaz seinaletaraino. berez, iyoera aterpetik hasten badan bere, kotxea eta Aterpearen arteko distantzi, oinez 2 minututan ein lei.
Kotxea eta atzean Urkulu ingeru
Lantzarretik behera iten dogu erreka gurutzatu eta Sorholuze-ko leporako bidea erakusten doskun seinalera hurbilten gara.
seinalea
Pagaditik iten dau bidek eurrera, eurrera baino gora iten dau bideak, bastante aldats suabeti.
pagadia
20 minutu pagadian igarota, irekiten da eta 5 minutuz aldats fuertea iyoz, sorholuzeko lepora aiegaten gara. hameti paraje, trikuharrik ei dau. Diñot ei dauzela, ze geuk ez genduzen ikusi, baie lepotik paraje dauz liburuaren esanetan.
Sorholuzeko lepoti paraje
lepoa, Behe Nafarroan gauzela gogoratzen dosku. hameti, eskoietara iyo ber gara Urkulun aurreko gailurra ikusten delarik. eztakit zelan dekon uzena a mendik.
lepotik ezkerretara begituta
Bidea bastante logikoa da hameti. Lantzarreti gora in ber dogu, haitzartera hurbilduz. hasikera beten, pentseu gendun goiko argazkian ikusten zan mendi Urkulu zala, baie horren atzeko da.
Txangoa mendia igoeran
Haitz ingerura aiegata, eskuek poltsikotik atara ta 10 metroko trepadatxu sinple sinplea iyoten dogu.
Haitz ingerua
haitzetan edurre mantentzen zan
Haitzak igarota, Urkulu ikus lei Iparraldean.
ni atzean Urkulu dekodala
Urkuluko gailurrean, edo kaskoan hameti geituten dautzen lez, erromatar dorre baten arrastok dauz. Ponpeyo cesar-en garaiko ei da, Auñamendien beatoki ederra erromatarrentzat! hameti gailurrera 5 minutuko ibilaldi dekogu.
Urkuluren gailurra
kotxera barriz bere bueltateko, bide bardina erabiltzen dogu, 40 minutu erabiliz, di-da baten. apur bet jan eta gero, Orbaitzetako Olara hurbildu gara. erabarriten dabiz, halan da bere ikusgarri da. mendeetan zehar armak iten euriezan hamen. 36ko guduan urten ziran hameti azkaneko armak. Argazki batzuk:

Aralar: Irumugarrieta 1431m eta Beldarri 1403m

Atzo zapatua (Martiak 5), Aralar ingurura hurbildu nintzan mendi urteera egiteko asmoagaz. Lekunberri herritik, koxitu egiten dogu Aralarko San Migelera doan errepide. Baraibar herri txikerra igaro eta 13. kilometroan, Guardetxera heltzen gara. parkin haundi deko Guardetxek.
Guardetxeko parkina

Aralar, 200km karratu dekozen mendilerroa da eta Nafarroa eta Gipuzkoa artean dau inte. Iparraldean, gipuzkoako goierri bailaragaz deko muga, ekialdean Araitzegaz, hegoaldean burundagaz (Sakana, Nafarroa) eta mendebaldean Ataunegaz.
Intzako dorrea edo Irumugarrieta da bere tontorrik garaiena, geur bertara hurbildu gara.Lizarrusti eta Azpirotz mendate artean dau kokatuta eta kantauri eta Mediterranio isurialdeen arteko muga iten dau. Trikuharriz jositako mendilerroa da Aralar, gure historiaren parte garrantzitsu gordetzen dau bizirik.

IGOERA DATUK:

DENBOREA: udako egun baten, edur barik, guardetxetik baso akaberara 1h15' tan egin lei. lantzarrak hasten direzan lekutik, Irumugarrieta tontorrera, beste 1h15'.
atzo eiñ naben denporea, bastante edur egoalako luzatu zan. Guardetxetik tontorrera, 2h45' ber izen nebezan. A tontorra atzean itzita, Beldarrira 10 minutu baino eztekoguz.
DESNIBELA: 400metro. eztau aldats gogorrik.
MATERIALA: ez dau ezelango material berezirik ber.
DESKRIBAPENA:
guardetxeko parkinetik, pistak gora iten dau haundi haundi inolako problema barik. edurre dauenean, pistaren iskin batetan ipar eskietarako arrasto iten da, beraz a ez izorratzen saiatu ber gara. parean, raketentzako arrasto moduko dau. Aralarren bildu gintzen ehundaka pertsonen artean, uste dot bakarrik nintzala eski edo raketa barik. asike neri toketu daten edurreta hondoratzea.
bikote bat raketekaz
pistak gora iten dau beraz, ordu eta erdiz. ez deko aldats gogorrik eta bastante azkar iten da bidea. 40 minutu igaro doguzela, basoa irekitzen da apur bet eta aukere emoten dosku Irumugarrieta ikusteko.
Asau, oso asago, Irumugarrieta.
ostabere pagadire sarten gara. handi gitxira bidegurutze dekogu.
eskiatzaileak
Eskoietako kamiño koixu iten dogu ta a bidegurutze igarota 20-25 minututara basoaren akaberara aiegaten gara. lantzarretara igarota, edurre gitxiago da eskertzen dot, sekulako egurra jasan dot basoan. mendebaldera, Aizkorri eta Aratz ingeru ikus lei, bason atzoko partean, hegoaldera, urbasa eta Andia.
basoaren atzeko partean, San Donato
bideak Errenaga gailurretik igarotzen da. gailurra atzean itzita, aldatsan behera goz. behean, beste bidegurutze dekogu. ezkerretara Igaratzarantza yoteko ta eskoietara, irumugarrieta eta "Malloak" izeneko tontor multzora yoteko. azkaneko hau koixu iten dogu eta han goian ikus lei tontorrak, irumugarrieta altuena eta ezkerretara, Beldarri.
Irumugarrieta eta Beldarri

azkaneko argazki atarata dauen lekutik tontorrera 40 minutu dauz. ez deko galtzerik, bidea oso markaute dau eta edurreta arrastoa garbia da.
Irumugarrieta 1.431m
gailurretik dauzen bistak inkreible dire. Igeldo Donostian, Txindoki Ganbo etab mendebaldera, urrunago Aizkorri eta Aratz, Ipar ekialdera auñamendik, hegoaldera San Donato ta ingeruk...
Ganbo, Txindoki...



Irumugarrietaren gailurretik, Ekialdera, Beldarri mendia ikus lei oso paraje. hamr minutu ingeru ibilita tontorrera aiegaten gara.
Beldarri gailurrean

Guardetxera buelta leku bardinetik, 1h30minutu ibili ta gero. egun izugarri ona nahiz eta jende larregi egoan mendian.

Ireber 1.204m eta Ernaitzu 1.197m

Astelehenetik aurrera eguraldik botatako edurre apur bet zapaltzeko asmoagaz Basaburuako (Nafarroa) bailarara hurbildu gara. ikus gendun edurre astelehenean Iruñean botaten, baita martitzetzean bere, asike mendik edurrez josiak behar leikie.

Ireber mendigunea, Iparraldetik Ezkurra bailaragaz iten dau muga ta hegoaldetik ostera Basaburuagaz. Belate eta Azpirotz mendateen artean dauzen mendi garaienak direz. mendi honek, kantauri eta mediterranio isurialdeen arteko muga bere badire. Ireber mendiak kaskoan haitza deko eta Ernaitzuk ostera, lantzar altu bet baino ez da. Euren artean Sobresate lepoa dau, pagadi eder baten ingerun.

Halan da bere, Ultzamako herrietan edur arrastorik ez, Basaburuan ezta... apur bet dezepziño. Beruete herritik gora hasten da Iontza izeneko lekura karretera. A kamiño koxituta 3 kilometroz kotxeentzako parkiña dau. kilometro bat inte eukin barik, kotxea borda baten ondoan paratu behar izan gendun, karretera edurrez beteta egoan ta kotxeagaz aurrera iterik ez zegoan.
karretera ei zana

beraz, karreterako partea oinez ein ber izen gendun. 3 kilometro ingeru oinez, ganera, edurre egoan lez, bidegurutzetan sarri galdu gintzen.

IGOERAREN DATUK:

NON: Beruete herritik urteten da errepide Iontza izeneko gunera. berton, borda bet dau inte. hamen hasten da iyoera.
DENBOREA: Iontzatik, Ernaitzura 45 min. Ireber-era, beste horrenbeste.
guk eiñ gendun Ireber iyo, gero Ernaitzure ta bi mendien arteko lepora itzuli ta handik Iontzara.
guk, edurretan arrasto ireki behar izen gendun eta ia ia herritik hasi gintzen. geure ordutegia izen zan ondorengoa: Kotxea Iontza, 1h30min. Iontza Ireber 30 min (bidetik kanpo, lantzarrean gora). Ireber Ernaitzu 30 min. Ernaitzu kotxea ordu 1.
DESNIBELA: beruete 695m- Ireber 1.204m: 505 metro ingeru.
MATERIALA: bastoi parea Ireber gailurreko haitzetan hobato ibilteko.
OHARRA: iyoera Beruete herritik beratik itea gomendatzen da, ibilaldi polita ta interesgarriagoa.

DESKRIBAPENA:
lelau esan doten lez, edurrek ez euskuen itzi giau gora iten kotxeagaz ta baztar baten paratu gendun 306 zaharra. kotxetik urten ta bentiska fuertea hasi zan geure ganera.
kotxea itxite baztar baten

errepidea ensegida hasi zan aldatsean gora eta lelauko momentutik arrastoa irekiten egon behar izan ginen. errepidean pilatutako edurre ez zan asko, 15-25 zentimetro ingeru. Iyoera deskribaten dauen liburuk, ez diño ezer bere kamiñoaz, ta apur bet galduta ibili ginen ordu batez Iontza zalako hori topatu nahiean. borda bet ikusten gendun ta... "hori izengo dok Txo!!", ta keba, geldiro-geldiro altuera irebaziz hasi ginen. Iontzara heldu ginen ta gu konturatu bere ez. aurrera bota gendun 15 bat minutuz. konturatu ginenerako, barriz buelta emon behar.
Iontza ingerun Lizarrak dauz.

Iontzara behin aiegatuta, kamino segidu gendun GR12a zan. marka zuri eta gorriekaz. 10 minutu ta gero, hesi batera heldu ginen, bertan hasten zen berez benetako iyoera. (1000 metro ingeru)

hesia igarota, bideak egiten dau aurrera Sobresate leporaino. gu ordea, hesia igaro bezain laster, ezkerretako lantzarretik gora hasi ginen. sekulako egurra emon geuntsen, edurre gerriraino noizik behinean. pala latza.
Palaren hasikera, pagaditik urteten.
pala honek, eroaten gintuen zuzenean hesitik Ireberreren gailurrera. 25 minutu gogor eta amaiezinak hor nonbait ere.
guk, hasikera batean, ez genekien inondik bere a goiko hori gailurra zanik bere.
haitzera heldu aurretik.

haitzartean, edurre sakona itzi ta izotza topatu gendun. eskerrak pioleta gendula apur bet laguntzeko. haitzeko 25 metro igarota, aurrez aurre gailurragaz ein gendun topo. Azkanean!
Ireber gailurrean

krestatik aurrera eginez eskumatara, leporako bidea hartu gendun. kontu apur bategaz ze izotza egoan. lepora 10 minututan bajatu ginen, ta bertatik Ernaitzuko lantzarretik gora egin gendun, bide oso logiko batetik.
Ireber Ernaitzutik
edurrek paraje ederrak sortzen ebazan
arbola gailurretik gertu
Ernaitzuren gailurraedurretan aurrera Iontzarantza bueltan

mendiaren edertasuna

Mendiaren edertasuna ez dago metrotan neurtzerik, ezta gailur kopuru hutsetan ere ez. Mendiaren edertasuna igoeraren zergatia eta moduan datza. Lehengokoak, ez du mendia maitatzen, erabiltzen du. Besteak ordea, mendiak ulertzen eta maitatzen ikasiko du.