Malkaitz 772m eta Tangorri 845m (2013-02-9)

Arangurengo mendilerroa osatzen duen mendi bereizgarriena. Olatz (Eguesibar) eta Sarriguren Hegoaldera eta Azpa eta Ustarroze (Eguesibar) iparraldean. Itsa-ontzi itxurako mendia Iruñerritik begiratuz gero. Oso mendi erosoa, 30minutuko igoerea baino ez du eta esfortsuaren ordainetan Iruñerri inguruko ikuspegi elegantea edukikogu.

De la sierra de Aranguren destaca por su forma de proa de barco el pico de Malkaitz. Es un monte muy agradecido en cuanto a que por poco esfuerzo, apenas 30 minutos, ofrece una vista inmejorable de la comarca de Pamplona. Al sur, tenemos los pueblos de Olatz y Sarriguren y al norte, Azpa y Uztarrotze. 

Malkaitz eta Tangorri mendien kokapena

DATUAK /Datos

DENBOREA/ Tiempo: 1. Ardanaz - Malkaitz: 30min
                                      2. Malkaitz - Tangorri: 40min
                                      3. Tangorri - Ardanaz: 30min


ZAILTASUNA / Dificultad: ez dago. No hay dificultad.


00:00, 580m:

Uzten dugu autoa Ardanaz herriaren beheko partean, Arangurengo errepide nagusian. Herrira igotzeko baden aldapa izotzez josia dago eta. 
Dejamos el coche antes de la entrada al pueblo por que la cuesta que nos permite acceder al pueblo está helada. 

 0h10min/ 615m
Ardanatz herrira sartzen gara. Hamen, edurrek 20zm-ko lodiera badu. Auzokide batzuekin solastuta esaten doskue azken urteotako edurte jatorrena izen dala. Gero mendian bai harrapatu genduela edurre gogoz!!

Entramos en el pueblo de Ardanatz. La nieve tiene un espesor aproximado de 20cm en las calles del pueblo. Dicen que se trata de la nevada más copiosa de los últimos. luego comprobaremos que la nieve tiene espesores muy superiores 150 metros por encima del pueblo!

Mendizaleren bat ere ageri da karriketatik. 

Parece que algún montañero más se ha animado al monte...

Herriaren goiko partean, GR marketatik ez dogu segitzen eta ezkerretara jotzen dugu kanpo santurako bidean. 

En la parte superior del pueblo, no hacemos caso a las marcas de GR y nos desviamos a mano izq. en dirección al cementerio. 

Kanpo Santurako bidean.
Hacia el cementerio. 

0h 13min, 640m
Kanpo Santura aiegatu aurretik, ezkerretara egiten dugu bidexka batetatik. Bidegurutze hontatik, herriaren ikuspegi ederra dau. Herriaren atzeko partean, Aranguren bailaran Ezkoriz urtegi ingurua eta urrunean, Peñarteako mendiak.

Justo antes de la última cuesta antes del cementerio, nos volvemos a desviar hacia la izquierda por unn sendero. Desde este punto sacamos esta foto donde tenemos un preciosa perspectiva del pueblo. Detrás del pueblo vemos el extenso valle de Aranguren y la zona del pantano de Ezkoriz y a lo lejos, los montes de Peñartea, dirección Tafalla. 

0h,20min / 680m
Bidexkak aurrera egten du norantza berdinean beti, Olatz eta Sarriguren herrietarantza. 6-7 minutu igarota, bidea amaitu egiten da miradore moduko batetan, balkoi batetan. hametik, ikuspegi ederrak dekoguz: Enfrentea lehen plano batean, Bordalarre mendia dekogu, Gorraiz ganean, eta ondoren Sarriguren eta atzean Iruñerria. 

El camino sigui en una misam dirección dirante unos 6-7 minutos. Siempre avanzamos hacia Sarriguren podríamos decir. El camino acaba en una especie de mirador, donde podemos apreciar en primer plano el monte Bordalarre que se levanta justo por encima de Gorraiz y después , detrás están Sarriguren y Iruña.

 Ezkaba

miradoretik eskumatara, bidexka hasten da gailurrera zuhazizka batzuen artean. Bidexka honek ez dau galbiderik, gailurreraino eroaten gaitu. Edurre belaunetatik gora ... eta arbolak traje zuri ederrez jantziak.

Desde el mirador nos desviamos por el camino a mano derecha. este camino no tiene pérdida hasta la cumbre. La nieve va cogiendo espesor... y los árboles van vestiéndose con sus mejores trajes...

 0h30min/ 772m: MALKAITZ 

Malkaitzen gailurrera heldutako norantzan segitzen dugu beste mendien bila. Ingurua ederra dago edurrek apainduta. 

Segimos en la direccdión en la que hemos accedido a la cumbre. Vamos en busca del otro monte siguiendo el cordal.  

45min/ 670metro

Heltzen gara GR-ak markatzen zuen bidera. Bide honek, Donatsai eta Tangorrira eroango gaitu. 
 Llegamos a la pista por donde pasa el GR que abandonamos al final del pueblo. Esta marca GR no la abandonaremos hasta la cumbre del Tangorri. 

Argi eta garbi ikusten da bidea nondik doan. 
Es evidente el camino por donde va.

Lanoa sartu edurretan hasi daku fuerte. Halan da bere ez dago galtzerik, edur azpian ei dagoan pistari segiduz gailurrera aiegako gara. Arrastoa irekitzea toka eiñ daku.

entran las nubes y empieza a nevar con ganas. No hay perdida, ya que hay que seguir la pista. Aun así, nos toca abrir huella hasta la cumbre.

 1h5min/ 790m

Lanoa sartu daku itxi itxi mendien. Halan da bere, badakigu azken malda hau pasata, tontorra dauela. 
se cierra el cielo y el tiempo no es muy agradable. Aun asi sabemos que nos queda la última cuesta. 

1h15min, 845m

60-70 zm inguru gailur inguruan, zelako edurtea!!!
Al rededor de 60-70 cm en la cumbre, vaya nevada!

Tangorri gailurreti Eguesibar. 
El valle de egues desde la cumbre del Tangorri. 

Lapazarra 1.777m eta Latzagorria 1.551m

Basque: Euskal Herriko bailara alpinoetara hurbildu gara udazkeneko egun honetan. Belagoako baialara amaitu egiten den lekuan, Belagoako ateak izeneko haitzak dauden lekutik gora, Lapazarra media altza egiten da Larrako Karst grisa eta Belagoako goi landen arteko muga marraztuz. 

Mendiaren kokalekua ezin hobeagoa da Euskal Pirinioak ikusteko. Auñamendi-Atxerito mendi multzoa iparraldean eta hego mendebaldean Ori-Lakartzela mendi multzoa. 

Igoera bdiean, Antxomarroko lezea bisitatuko dugu. Bide honeke z du inolako zailtasun ezta konplikaziorik. Akaso zeozer azpimarratu beharrean, orientazioa larrako karstean da. Batzutan gatza da hurrengo harri pila aurkitzea.

Castellano: Nos encontramos en el valle más alpino del País Vasco, en Belagoa. Nos hemos acercado este buen día de otoño al magnífico mirador de Lapazarra. Una montaña que hace frontera ente el caótico Karst de Larra y loas altos prados de Belagoa. Justo ahí, donde acaba el valle y empieza el puerto, encima de las "ateas de Belagoa", nace este monte, quizá junto al Txamantxoia el mejor mirador del Pirineo Vasco.


DATUAK / Datos:
a) Nondik? / Desde donde? : Mata de Haya parkinetik
b) Denbora? Tiempo empleado? : Kotxe - Lapazarra : 2h / Lapazarra - Latzagorria: 25min /           Laztagorria- Kotxea: 1h 20min
c) Zailtasuna? / Dificultad? Ninguna
d) Material? Botas de monte para la piedra
e) deskripzioa

0:00 / 1.060m;- Mata de Hayako parkina

 Mata de Hayatik urteten gara erreka jarraituz / Nos introducimos por el hayedo siguiendo el curso del rio y seguimos el camino

Erreka bidetik aurrera goaz / seguimos por el curso del rio

Erreka segitu eta gitxira, markak segidu ber doguz pagaditik gora. Bideak bortizki egiten dau gora eta behin aldapa gora hasita, 20 minututara Antxomarroko lezearekin aurkitzen dugu. 

Después de seguir por el curso del río, seguimos las marcas de GR roja y blanca. Al de poco, unos 20 minutos, se desvía el camino a mano izquierda y empieza aganar altura de forma constante. Siguiendo el camino sin pérdida, seguimos ganando altura hasta llegar a la cueva de Antxomarro.

Erreka itzita, bidexka segitzen dogu pagadi barrutik. Galbide barik beti gora! / Dejando el curso del rio cogemos el camino que gana altura por el hayedo.

0:50min / 1.370m : Antxomarro kobea

1h30'/ 1.630m: Larreriako lepoa/ Collado Larrería

Antxomarroko lezea atzean utzita, bidexka segituten dogu. Bat batean, pagadia amaitu eta Larreriko lepora aiegaten gara. Puntu hontan paisajea derrepentean zeharo kanbiaten da. Haitza eta grisa dominatzera pasatzen da. Ukerdi, Budogia, Auñamendi, Lapakiza, ... Gure Auñamendi kolosalak

Dejando atrás la cueva de Antxomarro, seguimos por el camino por el hayedo. Al de pocos minutos, llegamos al collado de Larrería, y el paisaje cambia por completo! dejamos el hayedo, y damos la bienvenida a la peña, al color grís y a unas vistas de montaña sin igual: Ukerdi, Budogia, Hiru errege, Auñamendi/anie, Lapakiza, Ori...

Larreria

 Pene Blanque, Petretxema eta Ansabereko orratzak.

2h Lapazarra 1.770m 

Ikusgarri paisai ederra Xiberu eta Nafarroako goi mendietarat eskuin-ezker: Xardekagainea,Ori, Kartxela, Keleta (dcha-Izquierda)

Gailur ingurutik belagoako bailara / Desde la cumbre el valle de Belagoa

 Belagoa

Latzagorriko gailurrera aiegatzeko, Lapazarreko gailurretik Belagoako aterpe zaharrerantza mendiak iten dauen ertza jarraitu egion bvehar dugu. Berez, badaude marka batzuk jarraitzeko. Ertzaren muinorik garrantzitsuena Latzagorria mendia dugu, apenas garrantzi gabekoa. 

Para acceder al monte de Ltzagorria, hay que seguir la cresta que sale desde el lapazarra en dirreción al antïgüo refugio de Belagoa. En la cresta, el monte  que sobresale un poco es el Latzagorria, un monte con poca relevancia en Belagoa.

2h25min, Latzagorria: 1.551m

 Kotxetik paraje / Cerca del coche

Lautadatik Auñamendietara / From the plain to the Pyrenees

BASQUE: "Lur Anitza" diño Nafarroako turismo bulegoko leloak. Holan da, duda barik. Ez nendun pentsetan 10km-tako tarte batean, horren paisaia aldaketa bortitza gerta leitikeenik. Urrotz herria, lautada eta zereal lurretan lasai dabil. Handik 10km-tara, Zuntzarren herrian pagoak agertuz doaz, alboko lantzarretan bedarra dekogu, eta haragi behiak agertuz doaz, euskal behi pirenaikoak. 

Ibilbidea, Urrotz utzita atzean, Litzoaingo bailara ederrean sartzen da. Apenas kotxe bako bide hontan, Erro errekaren norabidea gorantza segituz goaz aldapa gogor barik, gorantz beti baina ia izerdi tantak bota barik. Errotik 3 km-tara aiegaten gagozela, aldapak apur bet tentetzen dire baie paisaia bere edertuz doa. Arteak gero eta gitxiago eta Pagoak sarri ikus leitikez. 

ENGLISH: "Land of diversity" says Navarre's motto. That's great and in this route we've verified. At a distance of 10km, the landscape changes completely. In Urrotz, the landscape is so brown, made by cereal fields. Then, 10km after, we find green, grass and trees like beeches and oaks. 

The way goes through Litzoain valley. There's no too much traffic, it's very quiet and nature exploits so sweety. 

Egindako bidea / the way

Bide profila eta datu orokorrak. Profile and some route data

Urteera / Departure

Paisaia Urrotzetik paraje / Landscape close to Urrotz

Kilomteroak aurrera eiten goazela paisaia aldatuz doa. Makalak, arteak / some km after departure,  appear poplar and ilex trees. 

 Aitzarte ederra Errorako bidean / Incredible gorge in Litzoain valley

Erroibarrera sartunde, Euskal behi pirenaikoak ikusteko aukerea dekogu. Honek, klima alpinoago baten ondorio baino ez da. Basque pyrenne cow close to Erro village. 

Erro-ko herria. Elexa jaun eta jabe. Erro village, Basque typical houses. (760m) 

Erroko "Arraiz-etxea". 

Erro

Erroko herria atzean itzita, bagoaz bailaran gora. Seinaleak diñoen lez, errepidea bastante irregularra da. We let Erro and we go straight to the next village.  

Bizkarretako herri sarreran, etze izugarri honegaz egingo dogu topo. Errotik Aurizperrirako bide oson, erromes asko ikusten doguz Santiagorako bidean. Berez, Hemendik gertu hasten da ibilbiderik ezagunena: Orregatik. 

At the edge of the town we find this incredible basque house. From Erro town to Aurizperri, we are in road with a lot of pilgrims on way to Santiago. Close this place is Orreaga, the famous town where departures the most famous of the Santiago's way. 

Bizkarretako frontoia. Nahiz eta Erroko bailarako teilatu tipikoa ez den, hemen ikus leitike 4 uretako teilatu bat, Auritz eta aurizperriko herrietan amankomunagoa den teilatu mota. Aezkoako bailarana ere asko ikus leitikez era honetakoak. Ederrak

Fronton of Bizkarreta. We can see the second houses hipped roof. It's typical of more alpinistic towns like Auritz, Orreaga, and all of the towns of Aezkoa valley. 

 Mezkiritz herria ikus leitike herri nagusitik. Hemendik, hasten da portua. 2,7-3km-ko portua. Ez da oso bertikala baina izerdia botaten da, bai jauna!!! Mezkiritz town from the principal road. Here starts mezkiritz's mountain pass. It's around 3km long and thers's no so hard... 

Akaberan aiegatu gara gora... At last we reach the top! 

Mezkiritz goitik, Iparraldeko mendiak ikusgai Garazi ingeruan. From Mezkiritz, moutains of North Basque Country, in Cize department. 

 Izugarri ederra den Aurizperri herria. Etxe mehe eta garaiak, bata bestearengndik gertu neguetan hotza kentzeko asmoagaz. Nahiz eta udagoieneko lehen egunean gagozen, hasi gara tximinietako egurra usaintzen. Etze guztiak haien eskual izena deke. Aurizperri, Eskuara entzuteko aukerea dago oraindik ere. Goi nafarrera du herri honek hizkeratzat. 

This is the principal road of Aurizperri (Espinal is Spanish) town. Tall and narrowe houses, so close together between them. Although summer ended yesterday, we can smell wood smokestacks. All houses have their basque ancest name. In this time, we can ear Basque, with northern-Navarre dialect.  

Lau aldeko teilatua. Hipper roofs 

 Edurrentzako teilatu pikoak. Steep roofs because the snow. 

Aurizperriko elexa. zuzen zerura... Aurizperri's church, straight to heaven...

Behin Aurizperri igarota, 1km eta erdira, debideraketa dekogu hegoalderantza, pirinioetatik urrunduz, Agoitzerako bidean. Bidearen lehen 10km-ak Artzeko bailaran egiten dire. Oso ingurune aberatsa da. Kotxe barik, Urrobi erreka segituz hegoalderantza goaz. 

After leaving Aurizperri, we turn right to Agoitz. We leave the pyrenees taking the road to the south. First 10 km are very rich and green. We go to the south following the Urrobi river.