Talis herria larrialdi egoeran

Pakistango herrialdean, Baltistán eskualdean, bada Talis uzeneko herritxu bet. Behar gien dabenei, baten baino giautan joten daure zorte txarrak eta adibide tristea dogu Talisdarrek azken partean sufritutakoa. 

"Google-etik hartundako krokisa"

Karakorum mendilerroaren oinarrian dau Talis herria inte, Machulu herritik paraje. Sarri gertatzen ei direz lokatz eta lur jausiak menditik behera. Pasadan 2010 urteko udan, nahiko gogor kolpatu zeuen lur jausi batek herria, hainbat etxe suntsituz. Horren ondorioz, berreraikitze lanekaz hasi ziren Felix Baltistan fundazioko kideek. Lanen akaberan egoazala, Garagarrilaren 30ean San Iñazio besperatan ostabere lur jausi itzela etor jaken ganera Talis herrira, berreraikitako dusti ostabere suntsituz. 
Garagarrilaren 30eko lur jausia, aurreko urtekoa baino lau aldizko inder handiagoz kolpatu dau herria. 

"Felix Baltistan fundaziotik hartundako argazki: hondamendia Talisen"

Datuek diñoskuena argi islatzen dau zelango hondamendi jasan daurien Talisdarrek. Felix Baltistan Fundazioko web orrialdetik hartundako 2 krokis hauetan, argi ikus lei zelako lur jausiak izen dauriezan azken 2 urteotan eta zelango eragin bortitza eukin dauen azkenengoko honek pasadan urtekoagaz alderatuz:

 2010. urtean: 35 etxe suntsitu ziren eta 13 hiladko suertatu ziren. Laranjaz, lokatzezko uholdeak hartundako eremuak.

2011. urtean: 129 etxe suntsituak eta hildako bakarra.(Krokisa iterako orduan ez zegoen desagertutakoaren berririk) 1000 pertsona gelditu ziren arropa, ur, janari eta etxe barik zorigaitzeko Garagarrilaren 30eko arrastian. 

Bideo hontan ikus lei zelango uholde bortitza jasan eurien. 

Alex Txikon Alpinista eta aizkolari Lemoatarra, Talis herrian egon barri da GI eta GII mendietako gailurrak zapaldu ostean. Beran esanetan ikus dauena oso gogorra eta tristea da. 

Bertako berreraikitzean Felix Blatistan Fundazioa eta Felix Iñurrategi Foundation Baltsitan Machulo ONG Pakistandarrak bete betean dabiz. Pakistan herrialdeak bizi duen gora behera politikoek direla medio, oso gatza da gobernuk diru laguntzak emotea edota kanpo laguntza ofiziala jasotzea, beraz, bi fundazio hauetatik, honako kontu korronteak zabaldu direz jendeak lagun deizen:

BBK: 2095_0000_70_9109159513         

Caja Laboral: 3035_0150_01_1500030669

Kutxa: 2101_0038_51_0011074747

Alex Txikon, Karakorumen historia idazten hasia

Ez da kontu barri garai honetan jendea 8.000ko batetara igotzea. azkan urteetan egin direzan ekintzak 8.000koetan, bakar batzuk kenduta, ez dire izen inondik bere ez barritzaileak ezta "garbiak" igoera filosofian 80. hamarkadetan legez. Iñurrategi, Zabaltza eta Vallejok igaz egindakoa Broad Peak-en adibidez. 8.000koak, Karakorum eta Himalaya mendilerroetan banaturik dagoz. Oso diferente direz eguraldi egoerak bata eta bestean. Itsasoarenganako distantzi, Monzoiak, mendi multzoak... eragile asko dauz bata bestearengandik desbardintzeko.

hau holan izenda, orain dela urte gitxi gauza barritzailek iteko asmoagaz, neguko igoerak egiten hasi zan jendea. Himalayakoak igo ziren neguan bata bestearen atzetik, ordea, Karakorumekoak (G1, G2, K2, Broad Peak, Nanga Parbat) urte honetara arte ez ziren neguan igoak. Urubko eta Moro orain dela hile eta erdi G2-ko tontorra zapaltzea lortu eurien, Karakorumeko neguko maldizioari barre eginez.

1.go kanpamendua G1 mendian

Alex Txikon Bizkaitarra (Lemoa), Austriar eta Kanadiar batzuekaz, Hidden Peak edo Gasherbrum 1 (g1) mendia igotzeko asmoaz hurbildu ziren oin dela hile bat Karakorum-era.
bide berria G1 mendian
hori gitxi balitz, igoera bide berria irekiz lortu gura dabe Hego aurpegian. hotza, hotz hotza, edurre, haizea... eguraldi okerra badabe bere, 6800 metrora arte bidea ireki dabe hego ertzetik. sortea eta inderra badauke, egun gitxi barru, tontorrera-ko saiakera egiteko prest izango direz. beraz, adi ibiliko gara Euskalduna eta bere taldea egiten ari direzanei.

bideo 1 ikusgai Barrabes.com-en:

http://www.barrabes.com/revista/noticias/2-6940/campo-1-instalado-6450m-gasherbrum.html